© Nico de Kunder 2025. Latest update 23rd November 2025
Koninklijke Marine
Mijnenbestrijdingsdienst Zuid
Op de foto ziet u de oceaanmijnenveger Hr.Ms. Onvermoeid (A857). Radio-
roepletters PAXT. Zij was het flottieljeschip van de Groep Zuid met als
havenplaats Vlissingen. Als hoofdkwartierschip werden er geen mijnen
geveegd. Dit werd gedaan door de andere schepen in het flottielje.
Ik was in 1969/1970 telegrafist (tik) aan boord en tevens seiner en schrijver
(tulles). R
De (gecodeerde) radioverbindingen werden in die periode via morse
gemaakt. Voor schip/schip- en schip/wal-verbindingen werd UHF/VHF in
phone gebruikt. Ook was er een gecodeerde radiotelexverbinding -alleen
ontvangst- met NORA (Noordwijk Radio) het walstation van de Koninklijke
Marine.
Voor civiele verbindingen werd er in morse contact opgenomen met
Scheveningen Radio (PCH).
Denk bijvoorbeeld aan telegrammen die familieleden stuurden naar de
opvarenden. Heel vervelend als er overlijdens-telegrammen binnen
kwamen.
Buitenlandse havenplaatsen die ik heb aangedaan zijn: Wilhelmshaven,
Dover, Folkestone, Isle Of Whight (regatta’s), Brixham (Torquay). In
Nederland Den Helder (dokwerkzaamheden) en Rotterdam
(demagnetisering).
New Broom II (1970): veegoperaties ten noorden van de Wadden-eilanden.
Telegrafist
Na de basisopleiding (EMV) in Hollandsche Rading (MOK/Bak 303) werd ik
gedetacheerd in Amsterdam (Verbindingsschool KMA). Hier werden o.a.
telegrafisten opgeleid in het oefenen van morse. Zowel met de morsesleutel
als de seinlamp. Daarnaast ook opleidingen in “phone” en hanteren van
seinvlaggen. Hierna werd ik geplaatst op het hierboven genoemde schip.
Aan boord bevond zich een (grote) Amerikaanse “buizenzender” die heel
wat hitte veroorzaakte. Daarnaast voor HF-ontvangst 2 x een Racall 17L en
voor VHF/UHF de “TedRed” een kristalgestuurde zender.
In een aparte ruimte (vanwege de herrie) stond de telex voor rtty-ontvangst.
De radiohut mocht alleen binnengetreden worden door de dienstdoende
telegrafist, de commandant en de oudste officier. Daarnaast voor
technische reparatie- en onderhoudswerkzaamheden ook door personeel
dat hiermee belast was.
In de hut -onder het bed- van de jongste officier bevond zich een kleine
noodzender. Deze heb ik eenmaal moeten gebruiken toen de hoofdzender
er uit lag.
Het was in die tijd de periode van de “Koude Oorlog”. Heel vaak verschenen
er Russische “trawlers” langzij. Nee, het waren geen vissersschepen: het
hele schip was overdekt met (afluister)antennes!
Voorlichtingsfilm Koninklijke Marine jaren 60.
Make A Signal.
Hr.Ms. Onvermoeid A857
Tlg 194B Telegrafisten klas 1969 VBS Amsterdam